Gazociąg lub wodociąg pod działką — czy podziemna rura też daje prawo do wynagrodzenia
„Rura jest pod ziemią, nie widać jej — chyba nic mi się nie należy?” Wręcz przeciwnie. Urządzenie podziemne również ogranicza korzystanie z gruntu, a to podstawa do wynagrodzenia za służebność przesyłu. Wyjaśniamy, co zmienia „niewidzialność” takiej infrastruktury.
Tak — podziemny gazociąg, wodociąg, ciepłociąg czy kabel również ogranicza korzystanie z działki i co do zasady daje podstawę do wynagrodzenia za służebność przesyłu oraz roszczeń za okres wsteczny. To, że urządzenia „nie widać”, nie znosi ograniczeń: nad rurą i w jej strefie nie postawisz swobodnie budynku, musisz umożliwiać dostęp do konserwacji. Różnica wobec słupa dotyczy głównie sposobu wyliczenia strefy oddziaływania, a nie samego istnienia roszczenia.
Wokół infrastruktury podziemnej narosło przekonanie, że „skoro nie przeszkadza na co dzień, to nie ma o czym mówić”. To mylące. Ograniczenie prawa własności nie zależy od tego, czy coś sterczy nad ziemią — zależy od tego, czy i jak ogranicza korzystanie z gruntu. A rura pod działką potrafi ograniczać całkiem realnie.
Dlaczego „pod ziemią” to nadal ograniczenie
Nad przebiegiem gazociągu czy wodociągu oraz w wyznaczonej wokół niego strefie obowiązują ograniczenia w zagospodarowaniu: zwykle nie można tam wznosić budynków, sadzić niektórych nasadzeń, a często trzeba zapewnić dostęp służbom w celu konserwacji czy usunięcia awarii. To wszystko obniża użyteczność, a niekiedy i wartość działki — dokładnie tak jak w przypadku urządzeń naziemnych. Stąd podstawa do służebności przesyłu i wynagrodzenia.
Co jest podobne, a co inne niż przy słupie
| Aspekt | Urządzenie naziemne (słup, linia) | Urządzenie podziemne (rura, kabel) |
|---|---|---|
| Podstawa roszczenia | Ograniczenie korzystania z gruntu | Też ograniczenie korzystania z gruntu |
| Roszczenia | Wynagrodzenie za służebność + okres wsteczny | Tak samo |
| Strefa oddziaływania | Wokół i pod urządzeniem naziemnym | Wzdłuż i wokół przebiegu podziemnego |
| Wycena | Biegły — wg parametrów urządzenia | Biegły — inaczej liczona strefa, ta sama logika |
Jak ustalić, co przebiega pod Twoją działką
Pierwszy krok to ustalenie faktów: jaki rodzaj urządzenia, czyja to infrastruktura, jaki jest jej przebieg i strefa, czy istnieje wpis w księdze wieczystej lub inny tytuł. Pomagają w tym mapy, dokumentacja i informacje od gestora sieci. Na tej podstawie da się ocenić zakres ograniczeń oraz roszczenia — a także sprawdzić, czy zakład nie powoła się na zasiedzenie. Mechanikę wyceny opisaliśmy w tekście Słup na działce — ile realnie można dostać, a różnicę roszczeń — w tekście Wynagrodzenie a bezumowne korzystanie.
Kiedy warto zainteresować się sprawą
Zwłaszcza gdy planujesz inwestycję na działce (budowa, podział, sprzedaż) i nagle okazuje się, że strefa urządzenia krzyżuje Ci plany — albo gdy dostajesz od gestora pismo o „konieczności zapewnienia dostępu”. To dobre momenty, by ustalić swoją pozycję i ewentualne roszczenia. Zakres opisaliśmy na stronie Służebność przesyłu.
Rura pod działką — w pytaniach
Czy za gazociąg pod działką należy się wynagrodzenie?
Czym różni się to od słupa na działce?
Jak sprawdzić, co przebiega pod moją działką?
Rura ogranicza mi zabudowę — czy to się liczy do wynagrodzenia?
Czy przy urządzeniach podziemnych też grozi zasiedzenie?
Masz rurę lub kabel pod działką? To też może oznaczać wynagrodzenie
Umów analizę — ustalimy przebieg i strefę urządzenia, zakres ograniczeń oraz roszczenia (na przyszłość i za okres wsteczny). Reprezentujemy właścicieli działek w całej Polsce.
Informacja: artykuł ma charakter ogólny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Nie obiecujemy określonej kwoty — zakres ograniczeń i roszczenia ocenia adwokat po analizie sprawy, a wycenę sporządza biegły.